Anasayfa » Haberler » Seminer: Türkiye-Çin İlişkilerinde Doğu Türkistan Meselesi

Seminer: Türkiye-Çin İlişkilerinde Doğu Türkistan Meselesi

 Seminer: Türkiye-Çin İlişkilerinde Doğu Türkistan Meselesi

6 Ağustos 2012 tarihinde Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi’nde (BİLGESAM) “Türkiye-Çin İlişkilerinde Doğu Türkistan Meselesi” konulu bir seminer düzenlenmiştir. Seminere konuşmacı olarak BİLGESAM Çin Araştırmaları Uzmanı ve Çin Temsilcisi Salih Tınmaz katılmıştır.

Salih Tınmaz, konuşmasına İbn-i Haldun’un devlet düşüncesinden bahsederek başlamış, İbn-i Haldun’un devletlerin her 30 yılda bir farklı bir döneme girdiği yönündeki yaklaşımının Çin için geçerli olduğunu, Çin’in 20. yüzyıl tarihi incelendiğinde 30 yıllık dönemlerin ön plana çıktığını ifade etmiştir. Tınmaz, 1919 yılında sömürgeci güçlere karşı mücadele veren Çin’in 30 yıl sonra 1949’da Komünizm devrimiyle yeni bir döneme girdiğini, 1978-79’da Deng Xiaoping liderliğinde dışa açılmaya başladığını ve son yıllarda ise küresel güç statüsünün belirginleştiğini belirtmiştir.

Türklerin Doğu Türkistan’daki varlığını tarihi boyutuyla birlikte anlatan Tınmaz, 1863’te Kaşgar merkezli kurulan Uygur devletine Osmanlı İmparatorluğu’nun destek sağladığına değinmiştir. Uygur Türklerinin bağımsız devletler olarak 1933’te Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti’ni, 1944’te Şarki Türkistan Cumhuriyeti’ni kurduğunu, ancak 1949 devrimiyle birlikte Doğu Türkistan’ın Çin sınırlarına dâhil edildiğini ifade etmiştir. Türkiye’nin 1933 ve 1944’te bölgede kurulan Türk devletlerine destek vermediğini vurgulayan Tınmaz, 1990’a kadar Ankara’nın sadece bazı cüzi destekler sağladığını belirtmiştir.

Salih Tınmaz, 1990-1996 döneminde Türkiye’nin Doğu Türkistan’a aktif destek verdiğini ancak 1998’de alınan bir kararla bu desteğin sessiz bir biçimde sona erdirildiğini kaydetmiştir. Bu kararın, taleplerini yerine getirerek Çin’i tatmin etme maksadıyla alındığını ve uygulandığını açıklayan Tınmaz, Türkiye’nin Pekin’in terörist ilan ettiği dernekleri kapattığını, bağımsızlık yanlısı Uygur Türklerinin ülkeye girişini yasakladığını, yurtdışında kurulan sürgün hükümetlerinin yöneticileri ile görüşmediğini ve Uygur Türklerinin gösterilerini yasakladığını anlatmıştır.

Türkiye-Çin ilişkilerine yön veren yapısal ve konjonktürel değişkenleri sıralayan Tınmaz, Doğu Türkistan meselesinin iki ülke münasebetlerini belirleyen yapısal bir faktöre dönüşebildiğini ifade etmiştir. Salih Tınmaz, Doğu Türkistan’ın Türkiye-Çin ilişkilerinin gelişmesini istemeyen aktörlerce iki ülke arasında bir probleme dönüştürülebildiğini vurgulamıştır.

Seminer programı Salih Tınmaz’ın konuşmasının ardından soru-cevap bölümüyle sona ermiştir.

Hakkında admin

Cevapla

x

Check Also

Türkiye’nin Uygur Türkleriyle ilgili endişeleri BM’de dile getirildi

Türkiye, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu çalışmalarındaki ulusal beyanında, Uygur Türklerinin kültürel ve dini kimliklerine saygı ...

Türkiye’den Birleşmiş Milletler’de Uygur Türkleri tepkisi

Türkiye, Birleşmiş Milletler 75. Genel Kurulu kapsamında gerçekleştirilen Sosyal, Kültürel ve İnsani İşler’den sorumlu III. ...

39 ülke Uygur Türkleri için çağrı yaptı. Listede Türkiye yok

Çin hükümetine toplama kamplarında zorla tutulan Uygur Türklerinin serbest bırakılması çağrısı yapılan ve 39 ülkenin ...

CHP’den iktidara Uygur Türkleri tepkisi

39 ülkenin imzaladığı ‘Uygur Türkleri’ mektubunda Türkiye’nin imzasının yer almamasını eleştiren CHP Eskişehir Milletvekili Utku ...

İçişleri Bakanlığı’ndan Davutoğlu’nun “50 bin Uygur Türkünün Çin’e gönderilecek” iddialarına yanıt

İçişleri Bakanlığı’ndan Davutoğlu’nun “50 bin Uygur Türkünün Çin’e gönderilecek” iddialarına yanıt İçişleri Bakanlık Sözcüsü İsmail ...

Sessizliğe gömülen dünya karşısında Çin’in Doğu Türkistan’a zulmü

Erdoğan’ın Doğu Türkistan’a yapılan zulmü ‘soykırım’ olarak nitelendirmesine rağmen Çin ile stratejik ilişkiler nedeniyle sessiz ...

Çinperver Vatan Partisi’nden Doğu Türkistan Karşıtı Açıklama

Cumhur İttifakı’nın gayrı resmi ortağı olarak adlandırılan Vatan Partisi, Doğu Türkistan’daki sistematik soykırımı duyuran ve ...

Skandal! Çin, Türkiye’deki Doğu Türkistan haberlerine erişim yasağı koydurmaya başladı

Doğu Türkistan’daki insanlık dramı katlanarak devam ederken, skandal bir gelişme yaşandı. Türkiye’de Doğu Türkistan ile ...

ABD : ÇİN’İN UYGURLARA KARŞI İNSAN HAKLARI İHLALLERİ İÇİN YAPTIRIMLAR ARTACAK

ABD,Dışişleri Bakanı Pompeo Çin’in Doğu Türkistan’da yaşayan Uygurlar.Kazaklar ve diğer Çinli olmayan Müslüman halklara karşı ...