Anasayfa » Doğu Türkistan » Doğu Türkistan
803537.ai

Doğu Türkistan

(Uygurca: شەرقىي تۈركىستان Sherqiy Türkistan; Uyguriye), Orta Asya’nın orta bölümünde yer alan büyük Türkistan’ın doğu kesimidir. 1949 yılından bu yana Çin’nin İşgal altındadır. Bir orta çağ Uygur el yazmasında “Uygurların Ülkesi” anlamına gelen, “Uygur Έli” terimi bulunmuştur.

Doğu Türkistan, Türkistan’ın bir parçasıdır. Türkistan, batıda Hazar Denizi’nden, doğuda Altay ve Altın Dağları’na; güneyde Horasan, Karakurum Dağları’ndan, kuzeyde Ural Dağları ile Sibirya’ya kadar uzanmaktadır. Doğu Türkistan; Türkistan’ın doğusunda ve Asya kıtasının tam ortasında bulunmaktadır. Güneyde Pakistan, Hindistan, Keşmir ve Tibet, güneybatı ve batıda Afganistan ve Batı Türkistan, kuzeyde Sibirya ve kuzeydoğuda Çin ve Moğolistan ile sınırdır.

Doğuda Çin ve Moğolistan, kuzeyde Rusya Federasyonu, batıda Batı Türkistan ile Afganistan, güneyde Keşmir ve Tibet ile çevrilmektedir. Doğu Türkistan’ın büyük bölümü Karakoram, Tanrı Dağları, Tarbagatay ve Altay sıradağları ve Taklamakan Çölü ile kaplıdır. Bu bölgede büyük ölçüde 50 milyon Uygur, Müslüman olup Türkçe konuşan insanlar yaşar.

Doğu Türkistan, günümüzde 1,65 Milyon km2 alanı kapsar, önceleri resmi kaynaklara göre 1,82 milyon km2 alanı kapsardı. Güneydeki Kunlun Dağları, Doğu Türkistan ile Tibet arasında sınır, ve kuzeydeki 400 kilometre uzun Altay Dağları Doğu Türkistan ile dış Moğolistan, Rusya ve Kazakistan arasında sınır oluşturur. Tanrı Dağları 1700 kilometre uzunlukta ve 250-300 kilometre genişlikte, büyük bir bölümü Doğu Türkistan’da, güneyden kuzeye doğru uzanırlar.

Çok zengin bir tarihe sahip ve görkemli görünümlü Doğu Türkistan, yüksek dağlarla, çok iyi ve ilginç çöllerle, güzel otlaklar ve ormanlarla kaplıdır.

BUNLARI YAPMAK YASAK
Merkezi yerleşim yerlerinde çeşitli binalara ve kalabalık mekanlara yerel yönetimce asılan afişler, Çin yönetiminin getirdiği bazı dini kısıtlamalara dikkati çekiyor. Afişlerde, resmi nikahı olmayan çiftlere dini nikah kıyılması, dini yöntemle boşanma işleminin yapılması, okulda öğrenimini sürdüren öğrenci ve reşit olmayanlara namaz kılmak, oruç tutmak ya da Kur’an-ı Kerim okumayı öğrenme yönünde telkinler yapılması yasaklanıyor. “Yasa dışı Kur’an kursu açmanın, resmi onay olmadan dini amaçlı öğrenci toplamanın ve düğün, cenaze gibi törenlerde “dini tebliğ” yapmanın” yasak olduğu hatırlatılan afişlerde, üzerinde “Sincan Medenileşme Ofisi” ibareleri yer alıyor. Afişlerde ayrıca, “helal” ve “haram” kavramları kullanılarak “aşırı dinci ideolojileri yayma suretiyle olağan dini faaliyetlere zarar vermek; yabancı kaynaklı radikal dini eğilimleri yurt içine taşımanın” suç kapsamında değerlendirileceği ifadeleri yer alıyor.

Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nin tarihi Kaşgar vilayeti, yerel Uygur nüfusun yoğunluğuyla dikkati çekiyor. Urumçi’de olduğu gibi, kent merkezini çevreleyen anayol ve köprülerin üzerinde yoğun polis kontrolleri var. Kentte her sokak ve köşe başında onlarca silahlı polis bekliyor. Tarihi kentte bulunan meşhur İd Kah (Eidgah) Camisi civarındaki dükkanların hemen hemen tümünü yerel Uygur esnafın işlettiği görülürken, burada da başkent Urumçi’de olduğu gibi vatandaşlar video ve fotoğraf çekilmesini tepkiyle karşılıyor.

Çin genelinde eğitim-öğretimdeki yaz tatiline rağmen Kaşgar’da ilk ve orta dereceli öğrencilerin dersleri halen sürüyor. Okul çıkışlarında emniyet yetkililerinin, bazı öğrenci velileriyle yakın iletişimde oldukları dikkati çekiyor. Kaşgar’da halk genel olarak Urumçi’dekilere göre iletişim kurmakta daha cesur davranabiliyor.

Doğu Türkistan Devlet Forsu

Doğu Türkistan Bayrağı

bu bayrak Doğu Türkistan’da yasaklandı

Doğu Türkistan Haritası

803537.ai

Hakkında admin

x

Check Also

Çinli şirketin yazılımında Uygur Türkleri’yle ilgili şok iddia

Çinli elektronik izleme ekipmanları üreticisi Zhejiang Dahua teknoloji şirketinin yüz tanıma teknolojisini destekleyen yapay zeka ...

Ünlü Uygur Türkü Sanatçi Mahmut Süleyman vefat etti

Ünlü Uygur Türkü Sanatçi Mahmut Süleyman vefat etti Yetenekli milli şarkıcı Mahmud Süleyman, 22 Kasım ...

Yazarını Yargılatan Yazılar Doğu Türkistan

Yücel Tanay Ben  Yücel Tanay Dış Türkler ve  özellikle Doğu Türkistan ile ilgili makale ve ...

Uygur Türkleri: Doğu Perinçek’e verilen söz hakkının bize de verilmesini istiyoruz!

Dünya Uygur Kurultayı, Doğu Türkistan Cumhuriyet Bayramı’nı kutlamak için Ankara’da toplandı. Dünya Uygur Kurultayı Başmüfettişi ...

KÜRESEL ORGANİK KRİZ VE ABD-ÇİN REKABETİNİN TRAJEDİSİ

ABD ve Çin’in birbirinden giderek daha fazla ayrışması yeni bir soğuk savaşın habercisi olduğu gibi ...

Çin, her yıl 1 milyondan fazla Uygur’a kamplarda ‘mesleki eğitim’ verdiğini kabul etti

Çin Devlet Konseyi periyodik olarak hazırlanan Beyaz Kitap’ın son sayısında Doğu Türkistan’da 2014’ten 2019’a kadar ...

Mesut Özil Uygur Türklerine sahip çıktığı için kadro dışı bırakıldı

Arsenal’de kadro dışı bırakılan Mesut Özil’in, “Acımasızlığa karşı ve adalet için sesimi yükseltmeyi sürdüreceğim” açıklaması ...

Binlerce Uygur Türkü çocuk anasız babasız büyüyor

Anne ve babaları toplama kamplarına kapatılan Doğu Türkistanlı çocuklar Çin hükümetinin elinde büyüyor. A.Selim BABAOĞLU ...

Beyaz Saray yetkilisi Pottinger, Çin’in Uygur Türklerine yönelik muamelesini Çince kınadı

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Donald Trump’ın ulusal güvenlik danışman yardımcısı Matt Pottinger Çin’in Uygur ...