Anasayfa » Haberler » Çin’in Doğu Türkistan’da barışçıl gösterilere kanlı müdahalesinin 11. yıl dönümü

Çin’in Doğu Türkistan’da barışçıl gösterilere kanlı müdahalesinin 11. yıl dönümü

Bugün 5 Temmuz 2020. Doğu Türkistan’ın başkenti Urumçi’de Çin güvenlik güçleri ve silahlı paramilislerin barışçıl gösterilere kanlı müdahalesinin 11’inci yıl dönümü.

Sürgündeki Doğu Türkistan Milli Meclisi’ne göre 2009 Temmuz’undaki olaylarda, 3 gün içerisinde binlerce Uygur, Çin makamlarına göre ise 197 kişi yaşamını yitirdi.

Olaylar, Çin’in Guangdong eyaletinde bir fabrikada zorla çalıştırılan Uygur Türklerinin beraber çalıştıkları Çinli kadınları taciz ettikleri iddiasıyla patlak verdi. 26 Haziran’da fabrikaya saldıran Han Çinliler, onlarca Uygur Türkünü öldürdü.

Çin polisi, Ugur göstericilere sert müdahalede bulundu (Urumçi / 2009)Reuters

Çinli kadınların taciz edildiği iddiasının ise yalan olduğu ortaya çıktı.

Kısa süre içerisinde Han Çinlilerle Uygurlar arasında etnik bir gerilime dönüşen olaylar büyüdü.

Doğu Türkistan’da olaylar 5 Temmuz’da başladı, günlerce devam etti

Çoğunluğunu Uygur üniversite öğrencilerinin oluşturduğu kalabalık bir grup, 5 Temmuz 2009’da Uygur Türklerine yönelik baskı, ayrımcılık, ortadan kaybolma, kaçırılma ve fabrikalarda zorla çalıştırmaları protesto amacıyla Urumçi’de protesto gösterisi düzenledi.

Çinli paramilis güçlere karşı protesto gösterisi düzenleyen Uygur kadınlar / Urumçi / 7 Temmuz 2009AP

Uluslararası Af Örgütü, İnsan Hakları İzleme Örgütü ve diğer uluslararası insan hakları örgütlerinin barışçıl olarak tanımladığı gösterilere Uygurların yanı sıra Kazak, Kırgız ve diğer azınlıklara mensup vatandaşlar da destek verdi.

Çin güvenlik güçleri Urumçi’de barışçıl gösteri düzenleyen Uygurlara müdahale etti. (2009)Reuters

Ancak barışçıl eylemleri ‘otoriteye başkaldırı’ ve ‘isyan’ olarak değerlendiren Çin Komünist Partisi (ÇKP) hükümeti gösterilere çok sert yöntemlerle müdahale etti.

Urumçi’deki gösteriler sırasında aralarında kadınların da olduğu çok sayıda kişi yaralandı. (Urumçi/ 2009)Reuters

Görgü tanıkları, göstericilerin ÇKP tarafından bilinçli olarak tahrik edildiğini, sivil görünümlü kişilerin eylemcilerin arasına girerek gösterilerini hedefinden saptırmaya çalıştığını belirtti.

Uygur erkeklerin güvenlik güçlerince gözaltına alınmasının ardından ağlayan Uygur kadınlar / Urumçi / 7 Temmuz 009AP

Katliam öncesi yabancı medya kentten çıkarıldı, Urumçi’nin dünya ile bağı kesildi

Ayrıca görgü tanıkları, bölgedeki yabancı medya mensuplarının kentten çıkarılmasının ardından internet bağlantısının kesildiğini ve Urumçi’nin dış dünya ile irtibatının tamamen koparıldığını kaydetti.

Çin polisinin göstericilere gerçek mermilerle ateş açtığı bildirildi (2009 / Urumçi)Reuters

Urumçi’den kaçmayı başaranlar, yabancı medyanın kentten çıkarılmasının ardından katliamın başladığını, kente sevk edilen ilave 20 bin asker ve polisin göstericilerin üzerine gerçek mermilerle ateş açtığını ve zırhlı araçlarını eylemcilerin üzerine sürdüğünü belirtti.

Urumçi Katliamı sırasında kente binlerce asker ve Çinli paramilis sevk edildiAP / 2009

“Eylemcilerin bazıları idam edildi, bazıları kurşuna dizildi”

Fransa’da yaşayan bir Uygur aktivist, euronews’e verdiği mülakatta, Urumçi’deki gösteriler sırasında gözaltına alınanlardan bazılarının kurşuna dizildiğini, bazılarının da idam edildiğini söyledi.

Urumçi’de polis tarafından gözaltına alınan bir Uygur // 7 Temmuz 2009AP

“Urumçi Katliamı ÇKP tarafından planlı bir şekilde yapıldı”

euronews’e konuşan Doğu Türkistan Milli Meclisi Başkanı Seyit Tümtürk, “Urumçi Katliamı’nda çoğu Uygur entelektüel ve öğrenciler olmak üzere binlerce kişi katledildi. Binlerce kişi de kayboldu.” dedi.

Katliamın uluslararası bağımsız gözlemciler tarafından mutlaka araştırması gerektiğini belirten Tümtürk, “Çin güvenlik güçleri 5, 6 ve 7 Temmuz’da üç gün boyunca katliam yaptı. Urumçi Katliamı, Srebrenitsa’dan farksız. Ancak Srebrenitsa Katliamı’nın görüntüleri daha sonra ortaya çıktı. Çin, yabancı medya mensuplarını Urumçi’den çıkardığı için elimizdeki görüntüler daha kısıtlı. Urumçi Katliamı, Uygurları sindirmek için ÇKP tarafından bilinçli ve planlı bir şekilde yapıldı. Demokratik hak talebiyle sokağa çıkan insanımız ‘otoriteye isyan’ yalanıyla katledildi. Sokaklarda öldürülenler ve henüz hayatını kaybetmemiş olanlar kamyonlara doldurulup bilinmeyen yerlere götürüldü. Kan gölüne dönen yollarda iz kalmaması için itfaiye caddeleri defalarca yıkadı” diye konuştu.

Urumçi’deki gösteriler sırasında çok sayıda kişi yaralandı (Urumçi / 2009)Reuters

Tiananmen’de yaşanan katliama da değinen Seyit Tümtürk, “Demokrasi talebiyle sokağa çıkan kendi öz vatandaşını dahi öldüren, tank paletleri altında ezen faşist ve diktatör bir zihniyet, elbette Uygurları da katletmekten çekinmedi. Tiananmen Katliamı’nı reddeden Çin, Urumçi Katliamı’nı da reddediyor. Gerçek rakamları da dünya kamuoyundan gizliyorlar.” ifadelerini kullandı.

“Kaybolan yakınlarının akıbetini soranlar tehdit ediliyor”

Tümtürk, “Urumçi’de 3 gün süren katliam sırasında binlerce Uygur ortadan kayboldu. Hatta daha sonra aile üyelerini sormak için polise giden kişiler tehdit edildi. Yakınlarının akıbetini bilmek isteyen insanların eşlerinin, oğullarının ve kızlarının durumunu sormasına izin dahi verilmedi, verilmiyor.” dedi.

“Çin yönetimi, 2017’den bu yana Uygurları toplama kamplarına alarak, kadın ve kızlarımızı taciz ederek baskı ve zulümlerine devam ediyor.” sözleriyle toplama kamplarına da işaret eden Doğu Türkistan Milli Meclisi Başkanı, uluslararası kamuoyundan ağır insan hakları ihlalleri nedeniyle Çin’e tepki göstermesi çağrısında bulundu.

Uygurların saklandığı bir binaya saldıran Han Çinli grup // 7 Temmuz 2009 // UrumçiAP

ABD Dışişleri Bakanlığı’na göre toplama kamplarında 3 milyon Doğu Türkistanlı var

BM, ABD Dışişleri Bakanlığı, İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) ve çeşitli insan hakları örgütlerine göre, Çin yönetiminin 2017’den itibaren Doğu Türkistan genelinde kurduğu bin 300 civarında toplama kampı bulunuyor.

Yine ABD Dışişleri Bakanlığı’nın verilerine göre bu kamplarda 3 milyon civarında Uygur ve diğer Türk azınlıklara mensup kişiler zorla alıkonuluyor.

Sürgündeki Doğu Türkistanlılara göre de Çin yönetimi, ailesi toplama kampı, çalışma kampı ya da cezaevine götürülen 500 bin civarında Uygur çocuğun, ailelerinden koparılarak ÇKP’li görevlilerin gözetimindeki yetimhane ya da yatılı okullarda asimilasyona tabi tutulduğunu dile getiriyor.

AP’nin 30 Haziran tarihli haberinde, Çin hükümetinin, Müslüman nüfusu kontrol altına alma adına Uygur Türkleri ve diğer Türki azınlıklara uyguladığı doğum kontrol programını çok daha genişlettiğine yönelik kapsamlı bir araştırma yayımlandı.

kaynak: tr.euronews .com

Hakkında admin

x

Check Also

Doğu Türkistan’da Toplama Kampları: Adım Adım Soykırım

Doğu Türkistan’da Toplama Kampları: Adım Adım Soykırım ÖNSÖZ  “Bayılmadan önce duyduğum son söz  Uygur olmamın ...

DOĞU TÜRKİSTAN’DAN ACI HABERİ GELEN EKREM MEHMET’İN ARKADAŞLARI, QHA’YA KONUŞTU

Çin yönetiminin, Doğu Türkistan’daki sürdürdüğü baskı ve asimilasyon politikalarına maruz kalan Uygur Türkleri hakkında her ...

46 ülkeden, Çin’in Doğu Türkistan’da uygulamakta olan baskıcı politikasına destek

46 ülkeden, Çin’in Doğu Türkistan’da uygulamakta olan baskıcı politikasına destek Birleşmiş Milletler’in İnsan Hakları Konseyi ...

TÜRK AVUKATLARIN DOĞU TÜRKİSTAN MÜCADELESİ: BAŞVURULAR BM’YE ULAŞTI

Türkiye’de faaliyet gösteren hukukçulardan oluşan Hukuk ve Fikir Platformu, Çin yönetiminin Doğu Türkistan’da gerçekleştirdiği baskıları, ...

Doğu Türkistan Raporu: Geçmişten Bugüne Dinî ve Etnik Baskılar

Giriş İnişli çıkışlı tarihî seyri içinde 1949 senesine kadar bir şekilde bağımsızlığını koruyan Doğu Türkistan, ...

Doğu Türkistan Toplama Kampları: Adım Adım Soykırım

İHH Mütevelli Heyeti Üyesi Murat Yılmaz tarafından hazırlanan “Doğu Türkistan Toplama Kampları: Adım Adım Soykırım” ...

Doğu Türkistan zulmü BM’de

Türkiye’nin farklı şehirlerindeki barolara kayıtlı 100 avukat, Doğu Türkistan’da yaşanan baskı ve zulümleri BM İnsan ...

20 asker ölmüştü: Çin ile Hindistan sorunu barışçıl yollarla çözmek için anlaştı

Gelen son dakika haberine göre Çin, Hindistan ile sınır bölgesinde onlarca askerin hayatını kaybettiği çatışmanın ...

Çin ile Hindistan arasındaki çatışmalarda ölü sayısı 20’ye yükseldi

İki dev nüfuslu ülke arasında tehlikeli çatışmalar devam ediyor. Son olarak statüsü tartışmalı Keşmir bölgesinde ...