Anasayfa » Doğu Türkistan » Doğu Türkistan’ın kısaca tarihi

Doğu Türkistan’ın kısaca tarihi

Günümüzdeki Doğu Türkistan bölgesi, Hun ve Büyük Göktürk devletlerinin hudutları içerisinde olup, Uygurların ataları daha sonraki tarihi süreçler içerisinde bu bölgede Uygur Devleti (740-840), Turfan Uygur Devleti (991-1211) ve İslamiyet’ten sonra önemli bir kısmı bu bölgede olan ilk Müslüman Türk devleti olan Karahanlılar (840-1212) gibi devletleri kurmayı başarmıştır. Sonraki yüzyıllar boyunca da devletlerin kurulup yıkıldığı ve tarihi olayların yaşandığı bu bölge, Çinliler tarafından 1877’de işgal edilmiştir. 1882’de Doğu Türkistan adı Xinjiang (yeni ele geçirilmiş toprak) olarak değiştirilirken 1884’te Xinjiang eyalet statüsüne getirildi.

1933’te Kaşgar merkezli Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti ve 1944’te Gulca merkezli Doğu Türkistan Cumhuriyeti kuruldu ve böylelikle Doğu Türkistan iki kere bağımsızlığını ilan etmiş oldu. Çin işgaline karşı devam eden ayaklanmalar da kanlı bir biçimde bastırıldı ve 1949 de Çin Rusların yardımı ile Doğu Türkistan’ı tekrar işgal etti.

Çin silahlı kuvvetleri 1949 yılında Doğu Türkistan’ın tamamını işgal ederek bölgenin yönetimini ele geçiren Komünistler, 1955’te Doğu Türkistan’a özerklik statüsü vererek, Doğu Türkistan adını Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi olarak değiştirdi ve bu bölge günümüzde Çin topraklarının altıda birini kapsamaktadır. 1949’da Doğu Türkistan’daki Çin nüfusu %4 iken, günümüzde toplam nüfusun %40’ından fazlasını oluşturmaktadır. 1.828.418 km² yüzölçümüne sahip olan Doğu Türkistan, Pakistan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Pakistan, Keşmir, Tibet, Moğolistan, Rusya ve Çin ülke ve bölgeleriyle komşudur. Zengin doğal kaynaklara sahip olan Doğu Türkistan’da bugüne kadar toplam 138 farklı maden türü tespit edilmiştir ve bu madenler tüm Çin’deki maden çeşitliğinin %78’ini oluşturmaktadır.

Doğu Türkistan’da Uygur, Kazak, Kırgız, Salar, Tatar, Özbek, Rus, Tongan, Moğul, Tacik, Şibe, Davur, Mançu gibi farklı milletler yaşamaktadır. Doğu Türkistan’ın nüfusu ise 35 milyon olduğu tahmin edilmektedir.

1949’a kadar bir şekilde bağımsızlığını koruyan Doğu Türkistan, bu tarihten itibaren Çin işgali altında kalmıştır. Çin bir yandan bölgenin verimli arazi ve zengin yer altı kaynaklarını kendi tekeline alırken diğer yandan da sistematik işgal ve Çinlileştirme siyasetini acımasızca uygulamıştır. Çin yönetimi bunu yapabilmek için Doğu Türkistan’ın dünya ile bağlantısını kopartarak özgürlükleri kısıtlamış, insan haklarının ihlal edilmesine yönelik her türlü uygulamaya başvurmuştur. Çin hükümeti Doğu Türkistan’da kendi yasası ve hukuk sistemine aykırı bir şekilde öldürme, yargısız infaz, müebbet hapis gibi yollarla geniş çapta katliam yürütmektedir.

Hakkında admin

x

Check Also

21.Yüzyıl Uygur Dramı Göç

21.Yüzyıl Uygur Dramı Göç – Akçağ Basım Yayım Pazarlama

Doğu Türkistan

(Uygurca: شەرقىي تۈركىستان Sherqiy Türkistan; Uyguriye), Orta Asya’nın orta bölümünde yer alan büyük Türkistan’ın doğu ...

Doğu Türkistan Uygur Edebiyatı

Doğu Türkistan Uygur Edebiyatı Türklerin eski yazı dili örnekleri hu güne kadar Göktürk, Uygur, Mani, ...

Uygur Türkleri, Doğu Türkistan

Uygur Türkleri, Doğu Türkistan Uygur Türkleri, Doğu Türkistan,  Çin’e giden Verda Özer, izlenimlerini Hürriyet’e yazdı. ...

İHH’dan Doğu Türkistan Raporu

İHH İnsani Yardım Vakfı; kurulduğu günden bu yana 20 yıldır Doğu Türkistan’da ve hicretteki Doğu ...

Doğu Türkistan nedir?

Doğu Türkistan 1949 yılında Çin tarafında ışgal edilip ve şu anda Xing Jian diye bilinen ...

Doğu Türkistan Haber ve Araştırma Merkezi (DTHAM)

Doğu Türkistan Haber ve Araştırma Merkezi (DTHAM), Doğu Türkistan ve Uygur Türkleri ile ilgili bilgi, ...

Doğu Türkistan Hakkında Genel Bilgiler

Doğu Türkistan Hakkında Genel Bilgiler Başkenti : Urumçi Nufüsü : 40 milyon Resmi Dili : Uygur Türkçresi, Çince ...

Unutulan Vatan Doğu Türkistan

Unutulan Vatan Doğu Türkistan