Anasayfa » Doğu Türkistan » Doğu Türkistan
803537.ai

Doğu Türkistan

(Uygurca: شەرقىي تۈركىستان Sherqiy Türkistan; Uyguriye), Orta Asya’nın orta bölümünde yer alan büyük Türkistan’ın doğu kesimidir. 1949 yılından bu yana Çin’nin İşgal altındadır. Bir orta çağ Uygur el yazmasında “Uygurların Ülkesi” anlamına gelen, “Uygur Έli” terimi bulunmuştur.

Doğu Türkistan, Türkistan’ın bir parçasıdır. Türkistan, batıda Hazar Denizi’nden, doğuda Altay ve Altın Dağları’na; güneyde Horasan, Karakurum Dağları’ndan, kuzeyde Ural Dağları ile Sibirya’ya kadar uzanmaktadır. Doğu Türkistan; Türkistan’ın doğusunda ve Asya kıtasının tam ortasında bulunmaktadır. Güneyde Pakistan, Hindistan, Keşmir ve Tibet, güneybatı ve batıda Afganistan ve Batı Türkistan, kuzeyde Sibirya ve kuzeydoğuda Çin ve Moğolistan ile sınırdır.

Doğuda Çin ve Moğolistan, kuzeyde Rusya Federasyonu, batıda Batı Türkistan ile Afganistan, güneyde Keşmir ve Tibet ile çevrilmektedir. Doğu Türkistan’ın büyük bölümü Karakoram, Tanrı Dağları, Tarbagatay ve Altay sıradağları ve Taklamakan Çölü ile kaplıdır. Bu bölgede büyük ölçüde 50 milyon Uygur, Müslüman olup Türkçe konuşan insanlar yaşar.

Doğu Türkistan, günümüzde 1,65 Milyon km2 alanı kapsar, önceleri resmi kaynaklara göre 1,82 milyon km2 alanı kapsardı. Güneydeki Kunlun Dağları, Doğu Türkistan ile Tibet arasında sınır, ve kuzeydeki 400 kilometre uzun Altay Dağları Doğu Türkistan ile dış Moğolistan, Rusya ve Kazakistan arasında sınır oluşturur. Tanrı Dağları 1700 kilometre uzunlukta ve 250-300 kilometre genişlikte, büyük bir bölümü Doğu Türkistan’da, güneyden kuzeye doğru uzanırlar.

Çok zengin bir tarihe sahip ve görkemli görünümlü Doğu Türkistan, yüksek dağlarla, çok iyi ve ilginç çöllerle, güzel otlaklar ve ormanlarla kaplıdır.

BUNLARI YAPMAK YASAK
Merkezi yerleşim yerlerinde çeşitli binalara ve kalabalık mekanlara yerel yönetimce asılan afişler, Çin yönetiminin getirdiği bazı dini kısıtlamalara dikkati çekiyor. Afişlerde, resmi nikahı olmayan çiftlere dini nikah kıyılması, dini yöntemle boşanma işleminin yapılması, okulda öğrenimini sürdüren öğrenci ve reşit olmayanlara namaz kılmak, oruç tutmak ya da Kur’an-ı Kerim okumayı öğrenme yönünde telkinler yapılması yasaklanıyor. “Yasa dışı Kur’an kursu açmanın, resmi onay olmadan dini amaçlı öğrenci toplamanın ve düğün, cenaze gibi törenlerde “dini tebliğ” yapmanın” yasak olduğu hatırlatılan afişlerde, üzerinde “Sincan Medenileşme Ofisi” ibareleri yer alıyor. Afişlerde ayrıca, “helal” ve “haram” kavramları kullanılarak “aşırı dinci ideolojileri yayma suretiyle olağan dini faaliyetlere zarar vermek; yabancı kaynaklı radikal dini eğilimleri yurt içine taşımanın” suç kapsamında değerlendirileceği ifadeleri yer alıyor.

Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nin tarihi Kaşgar vilayeti, yerel Uygur nüfusun yoğunluğuyla dikkati çekiyor. Urumçi’de olduğu gibi, kent merkezini çevreleyen anayol ve köprülerin üzerinde yoğun polis kontrolleri var. Kentte her sokak ve köşe başında onlarca silahlı polis bekliyor. Tarihi kentte bulunan meşhur İd Kah (Eidgah) Camisi civarındaki dükkanların hemen hemen tümünü yerel Uygur esnafın işlettiği görülürken, burada da başkent Urumçi’de olduğu gibi vatandaşlar video ve fotoğraf çekilmesini tepkiyle karşılıyor.

Çin genelinde eğitim-öğretimdeki yaz tatiline rağmen Kaşgar’da ilk ve orta dereceli öğrencilerin dersleri halen sürüyor. Okul çıkışlarında emniyet yetkililerinin, bazı öğrenci velileriyle yakın iletişimde oldukları dikkati çekiyor. Kaşgar’da halk genel olarak Urumçi’dekilere göre iletişim kurmakta daha cesur davranabiliyor.

Doğu Türkistan Devlet Forsu

Doğu Türkistan Bayrağı

bu bayrak Doğu Türkistan’da yasaklandı

Doğu Türkistan Haritası

803537.ai

Hakkında admin

x

Check Also

Doğu Türkistanlılar Çin dışişleri bakanının Ankara ziyaretini protesto etti.

25 Mart perşembe günü Çin dışişleri bakanı Vang Yi’in Ankara ziyaretini tepki gösteren binlerce Doğu ...

Doğu Türkistan’da devam eden soykırım basın açıklaması gerçekleşti

Doğu Türkistan’da, işgalci Çin yönetimi tarafından açık ve net bir şekilde soykırım yapılmaktadır. Çin, soykırım ...

Apple’dan Çinli tedarikçisine Doğu Türkistan vetosu

Apple'dan Çinli tedarikçisine Doğu Türkistan vetosu

Avrupa Birliği’nden Çin’e Doğu Türkistan Uygur yaptırımı

Uluslararası topluluk, Çin işgal altındaki Uygur bölgesinin eski yöneticisi ve Çin Komünist Partisi yetkililerine insan hakları ihlallerinden yaptırım uygulanacağını açıkladı. ...

ABD işkenceye vurgu yaptı, yaptırım kararı aldı

ABD Hazine Bakanlığı, Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi'ndeki insan hakları ihlalleri ile bağlantılı olan 2 Çinli yetkiliye ve Myanmar ordusuyla bağlantılı kişi ve gruplara yaptırım uygulandığını açıkladı.

İngiltere’den Çin’e flaş yaptırım: Hesap sormaya devam edeceğiz

İngiltere Dışişleri Bakanı Dominic Raab, Çin’in Sincan bölgesindeki Uygur Türklerine yönelik insan hakları ihlalleri nedeniyle ...

Doğu Türkistan’da Toplama Kampları: Adım Adım Soykırım

Doğu Türkistan'da Toplama Kampları: Adım Adım Soykırım

ABD ve Çin heyeti arasındaki görüşmede atışma

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Jake Sullivan Çinli yetkililerle Alaska’da görüşüyor. ...

Japonya Savunma Bakanı Kishi’den Çin’e sahil güvenlik yasası tepki

Japonya Savunma Bakanı Kishi'den Çin'e sahil güvenlik yasası tepki