Doğu Türkistan Haber ve Araştırma Merkezi
1933’te kurulan Doğu Türkistan İslam Cumhuriyeti Devlet Arması
1931 yılının Şubat ayında, Doğu Türkistan in kuzeyinde Kumul şehrinde, güneyinde Hoten şehrinde başlayan ve Kumul Ayaklanması diye tarihe geçen Türk milli hareketi, iki yıllık çetin mücadelelerden sonra muvaffak olmuş; 12 Kasım 1933 yılında”Şarki Türkistan İslam Cumhuriyeti” adıyla bir devlet kurulmuştur.
Atatürk’ün Cumhurbaşkanlığı zamanına tesadüf eden Kumul ayaklanması ve kurulan “Şarki Türkistan İslam Cumhuriyetininkuruluşu Türkiye’de büyük alaka ile günü gününe takip edilmiştir.”
Bu milli kıyamın başında şu liderler bulunmaktadır;
Hoca Niyaz Hacı, Salih Dorga, Musul, Maksut – Mahmut Muhiti kardeşler, Hafız Beğ, Mehmet Emin Buğra Bey, Sabit Damolla, Osman Beğ, Şerifhan Töre gibi liderlerin öncülüğünde, önce Hoten ve Kumul da başlayan, sonra bütün Doğu Türkistan’a yayılan ayaklanma, pek çok kan dökülme pahasına muvaffakiyete ulaştırılmış ve yukarıda belirtildiği gibi 12 kasım 1933 tarihin de Kaşgar şehrinde istiklal ilan edilerek, “Şark-i Türkistan Türk İslam Cumhuriyeti” kurulmuştur.
Yukarıda ki amblem (Alamet), istiklal ilanından sonra toplanan kurultayda, yeni doğan bu Cumhuriyetin sembolü olarak kabul edilmiştir.
Yukarıda da görüleceği üzere, Cumhuriyetin amblemi, Kur’an-ı Kerim’den bazı ayetlerle ve kurulan Cumhuriyetin prensipleriyle bezenerek bir kompozisyon teşkil etmektedir. Hilalin sağında ve solunda yer alan ayetlerden başka, alt taraftaki kavisli çerçevede, Cuma hutbelerinde devamlı okunan meşhur ayet yer almakta, bunun sağında; “İslamiyet”, “Azadiyet”, solunda ise, “Adalet”, “Uhuvvet” prensipleri yer almaktadır.
En alttaki, yazıda ise “Yaşasın Türkistan Azadlığı, Kutluk Bolsun İslam Hakimiyeti.” Sözleri okunmaktadır.
Doğu Türkistan’ı, 12 Kasım 1933’teki mutlu günlere ebediyen kavuşturmasını Cenab-ı Allah (c.c.)tan niyaz ederken, bu yolda çalışanların da muvaffakiyete ermelerini canı gönülden diliyoruz.
