Doğu Türkistan Haber ve Araştırma Merkezi Doğu Türkistan Haber ve Araştırma Merkezi
Doğu Türkistan’da, Çin komünist rejiminin onayladığı İslam Derneği üyesi Hebibulla Tohti, 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı
Hebibulla Tohti Çin Komünist Partisi (ÇKP) tarafından desteklenen ve kontrol altında tutulan İslam Derneği tarafından Mısır’ın Al Ahzar Üniversitesi’ne gönderilen 3 öğrenciden biriydi. Kaşgar doğumlu Hebibulla Tohti, Ürümçi’deki İslam Üniversitesi’nde lisans eğitimini tamamlamıştı. Ardından ÇKP onaylı İslam Derneği tarafından doktora eğitimi için El-Ezher Üniversitesi’ne gönderildi. Geçen yıl Çin’in Mısır’daki Uygur-Kazak öğrencilere geri dönmeleri yönündeki kararı sonucunda gönüllü olarak Ürümçi’ye dönen Hebibulla Tohti, dönüşünden bir yıl sonra hapis cezasına çarptırıldı.
Özgür Asya Radyosu’nun (RFA) Uygur servisinin elde ettiği bilgilere göre Hebibulla Tohti, “Mısır’daki Uygur öğrencilere Çin devletinden izin almaksızın dini eğitim vermek, 2015 yılında Suudi Arabistan’daki önemli bir dini konferansa yine izinsiz katılmak ve Uygur kültürünün önemini vurgulayan açıklamalarda bulunmak.” olarak belirlenen üç ayrı suçlamadan dolayı hapsedildi. Ayrıca Uygurca, Çince, İngilizce ve Arapça bilen Tohti, Çin’in Doğu Türkistan’daki uygulamalarını öven yazılar yazmaması sebebiyle de suçlandı.
Halen Mısır’da birçok Uygur öğrenci Mısır ve Çin istihbarat güçleri tarafından tutuklu halde sorgulanıyor. Mısır’da ve diğer ülkelerdeki Doğu Türkistanlı öğrencilerin Çin’e dönüşü yönünde ailelerine ağır baskı yapıldığı da öğrenildi. Aileleri tehdit edilen öğrencilerden bir kısmının geri dönüşü sonrası tutuklandıkları veya yeniden eğitim adı altında çeşitli kapmlara gönderildiği biliniyor. Ayrıca devletin onay verdiği kurumlarda yetişen din görevlilerinin bile tutuklanması Doğu Türkistan’da din ve vicdan hürriyetinin çemberinin giderek daraldığını gösteriyor.
QHA
