1949 yılından bugüne Çin’in işgali altındaki Doğu Türkistan’da uyguladığı zulüm sadece insanları değil, bölgedeki ekosistemi de hedef almıştır.

Doğu Türkistan’da bugün ekosistemi etkileyen ciddi çevre sorunları yaşanmaktadır. Tarim Havzası’nda Urumçi’nin 800 km güneydoğusunda yer alan Lop Nur, Çin’in nükleer silahlarını test ettiği tek bölgedir. Bölgedeki nükleer faaliyetler hem ekosistemi geri döndürülemeyecek biçimde etkilemekte hem de insan hayatını tehdit etmektedir.

Atmosferik ve yer altı nükleer deneylerinin gerçekleştirildiği ve füze sistemlerinin test edildiği üs, Sovyet uzmanların yardımıyla 16 Ekim 1959’da kurulmuştur. 100.000 km²lik kullanım sahasıyla dünyanın en büyük nükleer tesisi olan Lop Nur’da 1964-1996 yılları arasında 46 nükleer deneme gerçekleştirildiği bilinmektedir. Tesiste, 16 Ekim 1964’te Çin kendi ürettiği ilk atom bombasını patlatmış, 29 Eylül 1969’da kendi ürettiği ilk hidrojen bombasını patlatmıştır. 27 Ekim 1966’da, orta menzilli balistik füze deneyi çerçevesinde, Gansu eyaletindeki Shuangchengzi Füze Üssü’nden Lop Nur’daki hedefi vurmak üzere 12 kilotonluk nükleer başlık taşıyan bir füze fırlatan Çin, bu deneyle yerleşim alanları üzerinde nükleer başlıklı balistik füze deneyi gerçekleştiren tek ülke olmuştur.

Çin, bölgede nükleer silah kullanma eğitimleri de yapmıştır. Lop Nur’da yapılan deneylerin nükleer etkilerinin bölgede ve çevre şehirlerde kanserin yanı sıra ölü ve sakat doğum oranlarını arttırdığı bilinmektedir.

Sapporo Üniversitesi’nden Japon profesör Takada Jun, Mart 2009’da Japonya’da yapılan bir sempozyumda 1964’ten 1996’ya kadar gerçekleştirilen ve kümülatif olarak 200 megatonluk bir patlama gücü oluşturan 46 nükleer denemenin 750.000 sivilin ölümüne yol açtığını bildirmiştir. 1967’den bu yana yapılan nükleer deneyler sebebiyle Kaşgar, Hoten, Yarkent gibi şehirlerde kanser, sakat doğum, sebebi belirlenemeyen felç ve ölüm vakaları hızla artmış, 90’lardan itibaren kanser vakalarının oranı Çin ulusal rakamlarının %30 üzerinde seyretmiştir. Ancak Çin, bölgede gerçekleştirdiği nükleer çalışmaların insan sağlığına ve ekolojik dengeye etkileri ile alakalı herhangi bir bağımsız araştırmaya izin vermediği için bu konuda kesin rakamlar belirlenememektedir.

Doğu Türkistan’daki zulmüne aralıksız devam eden Çin’in resmi haber kanalı Xinhua News Agency’in 15 Ekim 2012 tarihli haberine göre Çin bugün binlerce insanın hayatını söndüren bu nükleer test alanlarını turizme açmayı planlamaktadır.

http://www.ihh.org.tr

About The Author