Doğu Türkistan Haber ve Araştırma Merkezi Doğu Türkistan Haber ve Araştırma Merkezi
Yıllardır olduğu gibi, Çin daireleri bu seneki yeni yıl ve kendilerinin Çağan bayramları sırasındaki kutlamalarında toplum güvenliğini korumak bahanesiyle Doğu Türkistan’da yürütmekte oldukları sert bastırma ve gözetleme hareketlerini arttırmaktadır. Bunun için bütün daire ve birimlerin 24 saat nöbetçi uygulaması başlatması, her tarafta polis ekiplerinin şüpheli yerlere yönelik olarak ani gece teftişleri yapmaları, köy Katmanlarında da asayişi koruma ekipleri, mahalle gözetleme grupları oluşturulması, polis görevlilerinin sayısının arttırılması gibi uygulamalar başlatılmıştır. Çin’in Çağan’ı öncesinde Doğu Türkistan’ı kaplayan durumun ciddiyeti konusunda muhabirimiz Gülçehre’nin hazırlamış olduğu malumatları dikkatlerinize sunuyoruz.
Çin hükümetinin özel yasa dışı dini faaliyetlere yönelik yüz günlük darbe vurma hareketinin devam etmekte olduğu bir sırada, yeni yılın girişi ile iki şenlik esnasındaki toplum güvenliğini sağlamaya yönelik sert bastırma hareketi başladı. Çin’in barış sitesinde Doğu Türkistan’da yürütülmekte olan yüz günlük darbe vurma hareketinin sonuçları ve iki şenlik öncesinde Çin makamlarının istikrarı korumaya dair yayınlanan haberlerden Çin’in Çağan’ının gelişi öncesi Doğu Türkistan’ın genel vaziyetinin tekrar ağır bir merhaleye gelmiş olduğu yansıtılıyor.
Yeni yı öncesinde, Doğu Türkistan’ın bütün vilayet, ilçe ve kasabalardaki topla 835 polis birimi 31 Aralık günü gece yarısı eş zamanlı arama uygulaması başlatmıştı. Sinkiang(Doğu Türkistan)barış sitesinde bu konuda verilen haberden anlaşıldığına göre, daireler yeni yıl gecesi 335 polis biriminden 2871 görevliyi harekete geçirerek istikrar ve güvenlik meselesi var diyerek şüphelenilen yüz birim, bin sohbet toplantısı ve yüz bin ailede ani teftiş uygulaması icra etmiş olup, bu esnada 16 kişiyi tutuklamıştır. Habere göre, bu kişilerin salahiyetleri ve onların ne gibi suçlar sebebiyle gözaltına alındıkları konusunda net bilgiler verilmemiştir.
Habere göre, Çin dairelerinin bu tür ani aramalar yürütmeleri iki şenlik sırasında güvenliği sağlama tedbirlerinden biri imiş.
Tanrıdağ sitesinin 8 Ocak’taki haberine göre Çin Komünist Partisinin Doğu Türkistan’daki sekreteri Cang Cünşen, 7 Ocakta açılan Çin Komünist partisi silahlı polis Birliği Sinkiang(Doğu Türkistan) Baş ünitesi 3. dönem komitesinin 8. genel toplantısında bir konuşma yapmıştır. Bu konuşmasında “Silahlı Polis Birimi mutlaka ‘üç türlü güçlere’ sert darbe vurma sorumluluğu borcunu verimli şekilde eda ederek ani olayları bertaraf etme, terörizme karşı durma, istikrarı muhafaza etme görevini kati şekilde icra etmelidir. Devletin âli menfaatlerini ve istikrarı kesin bir şekilde koruyup gelecek emniyetini tesis etmek için uygun ortam oluşturması gerekir demiştir.
İl ve ilçelerin içtimai haberlerinde tümden Çin dairelerinin Çağan sırasındaki istikrarı sağlama güvencesi bildirileri yapıştırılmış olup, bunda Çin’in Doğu Türkistan’da görevlendirdiği Komünist parti sekreteri Cang Cüşen’in yeni yıl ve Çağan şenliklerindeki önerileri yer alıyor. Onun ifadesine göre, bütün daire, birim ve ünite memurlarının topluca uyanıklıklarını sağlayıp, ani olayların önlenmesi, istikrarı sağlama borcunu eda etme yolları vurgulanıyor. Buna dayanarak şu anda Doğu Türkistan’ın bütün Emniyet makamları, polis birimleri ve ekiplerinin dışında, bütün daire ve organlar asayişi koruma, istikrarı güvence altına alma mesuliyetinin kökleştirilmesi düzenlemesi yapmışlardır. Dolayısıyla suçlara karşı uyumlu çalışmayı arttırarak, suçlulara darbe vurmayı güçlendirme söylemi ile her tarafta sert bastırma hareketi yeni bir aşamaya girmiştir.
Biz Doğu Türkistan’daki telefon numaralarını soruşturma birimine telefon ettiğimizde bu birimlerin de polis dairelerinin belirsiz numaralardan gelen telefonlara haber sağlamama bildirisi almış olduğu anlaşıldı. Kaşgar’ın Maralbaşı nahiyesindeki bir polis şenlik düzenlemeleri dolayısıyla kendisinin akşam gözetlemesinde görevli olduğunu söylemenin dışında başkaca bir haber sağlamadı.
Barış sitesinde polis birimlerinin sert bastırma hareketlerinin verimliliği hakkında misal aldığına göre, İli vilayeti polis dairelerinin büyük dosyaları açığa çıkartma darbe vurma verimliliği %100’e ulaşmış olup, yapılan istatistiklere göre, 2011 yılının Ocak ayından Aralık ayına kadar sonuçlandırılan çeşitli dosyalar 6480’e, tutuklanan kişi sayısı 2764’e ulaşmıştır.
Dünya Uygur Kurultayının sözcüsü Dilşat Reşit ise, Çin makamlarının Doğu Türkistan’da çeşitli bahanelerle yürütmekte olduğu sert darbe vurma hareketlerinin sadece Uygurları bastırmaya yönelik olduğunu söyledi. Özellikle de Çin’in resmi bayramı ve Çağanlarında yürütmekte oldukları sözde istikrarı koruma hareketlerinin de sadece Uygurları bastırmak suretiyle göçmen Çinlileri mutlu etmeyi amaçlandığını ifade etti. Dilşat Reşit yine “Çin için bayram Uygurlar için afet olmaktadır.” Dedi.
Ürümçi’deki istikrarı koruma tedbirleri hakkında malumat almak için Ürümçi Saybağ bölge polis merkezine telefon ettiysek de, polis sorduğumuz sorulara cevap vermek istemedi.
Fakat Ürümçi’de yaşamaya başlayalı 10 yıl olmuş bir göçmen Çinli, Çin dairelerinin aldıkları tedbirlerden çok memnun olduğunu, 5 Temmuz olayından sonra alınan sert tedbirlerden sonra Ürümçi’nin bugünkü durumundan oldukça huzurlu olduğunu bildirdi.
Dilşat Reşit yine, Çin dairelerinin bölgede yürütmekte olduğu her türlü ad altındaki bastırma hareketlerinin gerçekte uluslar arası yasalara ve Çin’in kendi yasalarına da aykırı olduğuna işaret etti.
Çin’in Çağan bayramı bu yıl Ocak ayının 23’üne rastlamaktadır. Demiryolu haberlerine göre, Ürümçi’de tren ve hava yolu ulaşımı diğer yılların Çağan öncesindeki gibi, yolcu taşmanın en yoğun merhalesine girmeye başlamıştır. Bu sebeple Demiryolu ve ulaşım polis daireleri de arama ve güvenlik tedbirlerini özelikle arttırmışlardır. RFA-Gülçehre
Uygur Türkçesinden Türkiye Türkçesine Uyarlayan
Mehmet Emin Batur.www.hürgökbayrak.com
