Uygur halk atasözü: Aslanı yenmiş insan kahraman değil, öfkesini yenmiş insan kahramandır.
Tek tük sözlerden…
(Ustalardan, dostlardan ve atasözlerinden özetler)
1) Prof. M. Osman “İnsan ömründe yapması gerekenleri yapıp yetişmeli”
2) Prof. Erdalbey (Yahudi asıllı Türkoloğ, Almanya): “Uygurların bağımsızlık davası haklı davadır. Emsalindeki Kazak, Özbek, Kırgız… Türkleri bağımsız olmuşken, Uygur Türkleri neden bağımsız olmasın ki!!!…
3) Usta Hacı Yakup: (30 sene Çin zindanlarında yatmış, yaşı hem 70’in üzerinde üniversite meydanında koşa koşa gidiyordu usta. Ben sordum:
-Bu kadar telaş neden?
-Ömür kısa, yapmam gereken iş çoktur, kızım!)
Ustamız Hacı Yakup Çinlilerin bütün tarihi 28 kitabı Uygurcaya çevirdi. O tarihi kitaplar birçok tarihi gerçekleri açıklığa kavuşturdu, aydınlattı, netleştirdi.
Mesela, ipek yapmayı Çinliler Uygur Türklerinden öğrenmişler, ipek böcekleri kozalarını, Çinli Melike gelinler saçlarının arasına gizleyip Çin ülkesine, Doğu Türkistan’dan kaçırıp gelmiş (çalmışlar)
Çin’den Avrupalılar, bastonun içine yerleştirip kaçırmışlar.
O, tarihi kitapta Çinliler kağıt yapmayı, matbaayı, biz Uygur Türklerinden öğrendik diyorlar. Yani matbaayı, kağıdı ilk icat edenler Uygurlardır.
4) Tekin Bey (Almanya) milli görüş patronlarından, Uygurların böylesine dramatik hale düşmesindeki sebep: 1. sebep şahsiyetçilik, 2.sebep; eyşi-işret (keyfi sefa)’dır.
5) Prof. A. Ömer: “Öz içine sığmayan, özgenin (başkasının) içine sığmaz (sır saklamanın önemi)
6) Yazar, dramaturg, Ziya Semidi: Eğer benim milletim benim dedikodumu yapmakla birazcık sevinebilirse, bırakın istediği kadar dedikodu yapsın”
7) Japon atasözü: “Mal kaybedersen bir şey kaybedersin. Onur kaybedersen çok şey kaybedersin, ümidini kaybedersen her şeyi kaybedersin.”
8) Afrika atasözü: Bir söz birinci ağızdan çıktığında bir yumurtadır. İkinci ağızda civciv olur… üçüncü ağızda horoz olup öter.
9) Uygur halk atasözü: Aslanı yenmiş insan kahraman değil, öfkesini yenmiş insan kahramandır.
10) Usta Abdulaziz Mahsum: (Yarım asır Çin zindanında yatmış büyük lider, alim, şair) “Kızıl it hem ittir, kara it hem ittir.” (Milli menfaatimizi ideolojiden üstün tutalım manasında)
11) A. Sadık: “Eğer insanda irade olursa, dik kayadan yollar bulunur.
12) Prof, tarihçi Sayit Bey: “Dünyada birçok devlet birçok devleti müstemlike (sömürge) yapmış, ama belli bir zamanda belli bir nedenle her ikisi kendi yoluna gitmiş (yani köyçü köyüne yolcu yoluna gitmiş)… ama Çin’in pençesine düşüp kalandan kurtulan olmamış.
13) R.K. “Boş havaya herkes yumruk sallar ama aslana değil” (İyi oku, güçlü insan ol” anlamında)
14) Şair Ahmet Ziyaiy (1913-1989)
El yurt için çekmiş elemi
Şahlık tahtına kıyas etkülük (etmeli)
Halk yolundaki bir minut kaygu
Bin yıllık rahat için yetkülük (yetmeli)
Zeynure Öztürk
Doğu Türkistan Haber ve Araştırma Merkezi Doğu Türkistan Haber ve Araştırma Merkezi
